Những suy nghĩ khiến bạn tự làm khó bản thân
Có rất nhiều lúc, điều khiến cuộc sống trở nên nặng nề không đến từ hoàn cảnh, mà đến từ chính cách bạn suy nghĩ. Không ai ép bạn phải khắt khe, lo xa hay tự trách, nhưng những suy nghĩ ấy vẫn xuất hiện đều đặn, lặp đi lặp lại, đến mức bạn coi chúng là một phần con người mình.
Điều đáng nói là hầu hết những suy nghĩ này không ồn ào, không gây sốc. Chúng nhỏ, quen, và vì quá quen nên bạn hiếm khi nhận ra rằng mình đang tự làm khó bản thân mỗi ngày.
Suy nghĩ “mình phải làm tốt hơn nữa”
Mong muốn tiến bộ là điều tích cực. Nhưng khi suy nghĩ “mình phải làm tốt hơn nữa” trở thành mặc định, bạn rất dễ rơi vào trạng thái không bao giờ đủ. Dù đã cố gắng, bạn vẫn thấy mình chưa đạt, chưa xứng đáng, chưa nên hài lòng.
Suy nghĩ này khiến bạn:
-
Ít ghi nhận nỗ lực của bản thân
-
Luôn nhìn thấy thiếu sót trước tiên
-
Khó cảm thấy nhẹ lòng ngay cả khi đạt kết quả tốt
Cuộc sống vì thế trở thành một chuỗi chạy đua không có điểm dừng, và chính bạn là người đặt áp lực lên mình nhiều nhất.
Suy nghĩ “mình không được phép yếu”
Nhiều người lớn lên với niềm tin rằng yếu đuối là điều cần tránh. Buồn thì giấu, mệt thì chịu, tổn thương thì tự xử lý. Dần dần, bạn quen với việc không cho phép mình yếu, kể cả khi đã quá tải.
Suy nghĩ này khiến cảm xúc bị kìm nén. Bạn vẫn sống, vẫn làm việc, nhưng bên trong ngày càng nặng. Việc không cho phép mình yếu không khiến bạn mạnh hơn, mà chỉ khiến bạn kiệt sức trong im lặng.
Suy nghĩ “mình phải ổn như mọi người”
So sánh không phải lúc nào cũng rõ ràng. Đôi khi, nó chỉ là cảm giác rằng người khác đang sống ổn hơn, nhẹ hơn, giỏi hơn. Từ đó, bạn tự đặt ra yêu cầu: mình cũng phải như vậy.
Suy nghĩ này khiến bạn:
-
Cố tỏ ra ổn khi bên trong không ổn
-
Ngại chia sẻ vì sợ bị đánh giá
-
Dễ cảm thấy mình kém cỏi khi gặp khó khăn
Bạn không sống theo nhịp của mình, mà sống để không bị tụt lại trong mắt người khác.
Suy nghĩ “nếu mình làm khác đi thì mọi thứ đã tốt hơn”
Nhìn lại để rút kinh nghiệm là cần thiết. Nhưng khi bạn liên tục quay về quá khứ với những câu “giá như”, bạn đang tự kéo mình vào vòng lặp hối tiếc.
Suy nghĩ này khiến bạn:
-
Mắc kẹt trong những điều đã qua
-
Khó tập trung vào hiện tại
-
Mang theo cảm giác tội lỗi hoặc trách bản thân
Quá khứ không thay đổi, nhưng cách bạn nghĩ về nó lại đang ảnh hưởng trực tiếp đến cảm giác hiện tại của bạn.
Suy nghĩ “mình phải chịu được”
Rất nhiều người coi chịu đựng là một phẩm chất tốt. Bạn quen với việc chịu áp lực, chịu tổn thương, chịu mệt mỏi. Ban đầu, bạn nghĩ đó là bản lĩnh. Nhưng khi chịu đựng trở thành thói quen, bạn quên mất quyền được nghỉ ngơi và được giúp đỡ.
Suy nghĩ này khiến bạn ít kêu cứu, ít chia sẻ, và dần dần tự cô lập mình trong chính cuộc sống của mình.
Suy nghĩ “mình làm phiền người khác”
Có những lúc bạn rất cần được nói ra, nhưng lại dừng lại vì sợ làm phiền, sợ người khác mệt, sợ mình trở thành gánh nặng. Thế là bạn chọn im lặng.
Suy nghĩ này khiến bạn:
-
Giữ cảm xúc cho riêng mình
-
Dễ cảm thấy cô đơn
-
Không nhận được sự hỗ trợ khi cần
Bạn tự gánh mọi thứ, rồi lại tự trách vì sao mình mệt.
Suy nghĩ “mọi chuyện đều là lỗi của mình”
Khi có điều gì không ổn, bạn có xu hướng quay vào trong và tự trách. Dù không rõ ràng, bạn vẫn nghĩ rằng chắc mình đã làm gì đó sai.
Suy nghĩ này khiến bạn mang trách nhiệm cảm xúc quá lớn, kể cả với những điều nằm ngoài khả năng kiểm soát. Cuộc sống vì thế trở nên nặng nề, không phải vì bạn sai, mà vì bạn đang gánh quá nhiều.
Suy nghĩ “mình chưa đủ tốt để nghỉ ngơi”
Nhiều người chỉ cho phép mình nghỉ khi đã hoàn thành hết mọi việc. Nhưng “hết việc” gần như không bao giờ xảy ra. Thế là bạn liên tục trì hoãn việc nghỉ ngơi.
Suy nghĩ này khiến bạn:
-
Luôn mệt trong trạng thái chưa kiệt sức
-
Khó tận hưởng những khoảng nghỉ
-
Cảm thấy có lỗi khi dừng lại
Nghỉ ngơi lúc này không còn là hồi phục, mà trở thành một thứ phải “xứng đáng” mới được nhận.
Suy nghĩ “cứ cố thêm chút nữa là ổn”
Đây là suy nghĩ rất phổ biến và cũng rất nguy hiểm. Bạn luôn tự nhủ chỉ cần cố thêm một chút nữa thôi. Nhưng “một chút nữa” cứ kéo dài mãi.
Suy nghĩ này khiến bạn đi quá giới hạn của mình mà không nhận ra. Đến khi cơ thể hoặc tâm trí lên tiếng mạnh mẽ, bạn mới giật mình nhìn lại.
Vì sao những suy nghĩ này khó nhận ra?
Bởi vì chúng được ngụy trang dưới hình thức trách nhiệm, cố gắng, trưởng thành. Xã hội thường khen ngợi người chịu đựng, người nỗ lực, người không than phiền. Thế nên bạn dễ tin rằng những suy nghĩ ấy là đúng.
Chỉ đến khi:
-
Bạn luôn thấy mệt dù không làm gì quá sức
-
Cuộc sống mất đi sự nhẹ nhàng
-
Bạn không còn cảm thấy thoải mái với chính mình
bạn mới bắt đầu nhận ra rằng chính cách mình nghĩ đang làm mình khó sống hơn.
Nhận ra không phải để trách, mà để nhẹ hơn
Nhận ra những suy nghĩ khiến bạn tự làm khó bản thân không phải để phán xét hay loại bỏ ngay lập tức. Đó là để hiểu rằng bạn không cần phải khắt khe như vậy để sống có trách nhiệm hay có giá trị.
Chỉ cần bạn bắt đầu đặt câu hỏi: “Suy nghĩ này có đang giúp mình không?”, bạn đã mở ra một khoảng không gian nhẹ hơn cho tâm trí.
Kết luận
Những suy nghĩ khiến bạn tự làm khó bản thân thường rất quen, rất âm thầm. Chúng không làm bạn gục ngã ngay, nhưng bào mòn bạn từng chút một. Không cho phép mình yếu, luôn tự trách, luôn cố thêm… tất cả đều xuất phát từ mong muốn sống tốt, nhưng lại vô tình khiến cuộc sống nặng hơn.
Nhẹ hơn không đến từ việc cố gắng nhiều hơn, mà từ việc đối xử với chính mình bớt khắt khe hơn. Khi bạn nhận ra và dần điều chỉnh những suy nghĩ này, cuộc sống có thể chưa thay đổi ngay, nhưng cảm giác bên trong sẽ khác đi – đủ để bạn thở chậm lại, và sống dễ dàng hơn mỗi ngày.
